50.3 kundrejt 25.1 metra katrorë: numri që e shpjegon banesën e ngushtë

Statistika federale zvicerane e krahason hapësirën e banimit sipas kombësisë. Dallimi mes vendasve dhe emigrantëve nga Ballkani është pothuajse i dyfishtë.

Të dhënat federale zvicerane, të analizuara nga gazeta Blick, kanë nxjerrë në pah një dallim që shumë familje shqiptare e njohin nga përvoja e përditshme, pa pasur nevojë për tabela.

Një shtetas zviceran ka mesatarisht 50.3 metra katrorë hapësirë banimi për person. Shtetasit nga Maqedonia e Veriut kanë 25.1 metra katrorë — pra afërsisht gjysmën. Kosovarët renditen po ashtu ndër grupet në fund të listës.

Për krahasim, britanikët kanë 48.9 metra katrorë, gjermanët 47.3 dhe austriakët 47.2. Portugezët janë në 31.5.

Tri arsye, jo një

Sociologu Ganga Jey Aratnam, i cituar nga Blick, e ndan shpjegimin në disa pjesë.

E para është thjesht ekonomike. Qiratë zvicerane për banesa të mëdha janë të larta, ndërsa një pjesë e madhe e punëtorëve nga Ballkani punojnë në sektorë me paga më të ulëta. Banesa e madhe nuk mbulohet nga buxheti familjar.

E dyta është familjare dhe kulturore. Të rinjtë zviceranë largohen relativisht herët nga shtëpia e prindërve. Në familjet shqiptare shpesh jetojnë disa breza nën të njëjtën çati, ose thjesht më shumë fëmijë. Kur numri i banorëve rritet, metrat katrorë për person bien automatikisht — edhe nëse banesa është e njëjta.

E treta janë rrjetet sociale dhe kooperativat e banimit, të njohura si “Genossenschaften”. Ato ofrojnë banesa më të mëdha me qira dukshëm më të favorshme, por qasja te to shpesh varet nga njohjet, informacioni i duhur dhe lista pritjeje shumëvjeçare.

Dallimet brenda vetë Zvicrës

Shifrat nuk janë të njëjta kudo. Në Appenzell Innerrhoden, për shembull, një zviceran që jeton vetëm ka mesatarisht 96 metra katrorë, ndërsa një banor i huaj në të njëjtin kanton ka 66.2.

Kjo tregon se çështja nuk përcaktohet vetëm nga pasaporta, por edhe nga tregu lokal i banesave dhe nga sa kushton metri katror aty ku jeton dikush.

Si lexohet drejt kjo tabelë

Këto shifra nuk masin cilësinë e jetës dhe nuk thonë se dikush jeton keq. Ato masin një gjë të vetme: sipërfaqen e pjesëtuar me numrin e banorëve.

Një familje me katër fëmijë në një banesë 4.5-dhomëshe do të dalë gjithmonë poshtë në një statistikë të tillë, edhe nëse banesa është e re, e ngrohtë dhe e rregulluar mirë.

Prandaj, më shumë sesa një ndarje mes “vendasve” dhe “emigrantëve”, tabela tregon lidhjen mes madhësisë së familjes dhe fuqisë blerëse në një nga tregjet më të shtrenjta të banimit në Evropë.

Çfarë duhet të dini

• Zviceranët kanë mesatarisht 50.3 m² për person; maqedonasit e veriut 25.1 m².
• Kosovarët renditen po ashtu ndër grupet me hapësirën më të vogël për person.
• Britanikët 48.9 m², gjermanët 47.3 m², austriakët 47.2 m², portugezët 31.5 m².
• Arsyet kryesore: qiratë e larta, paga në sektorë më të ulët dhe familje më të mëdha.
• Kooperativat e banimit ofrojnë banesa më të mira e më të lira, por me lista pritjeje të gjata.