Cyrihu voton 87 me 82: shamia jashtë shkollave — por rregulli ende nuk ekziston
uvendi kantonal i Cyrihut e ka miratuar të hënën, më 31 gusht, një mocion që kërkon ndalimin e mbulesës së kokës për arsye fetare në shkollat dhe kopshtet publike të kantonit. Rezultati ishte 87 vota për dhe 82 kundër.
Ashtu siç është formuluar teksti, ndalimi nuk vlen vetëm për mësueset. Ai përfshin edhe nxënëset. Institucionet private mbeten jashtë fushëveprimit.
Por vendimi i së hënës nuk do të thotë se diçka ndryshon këtë javë. Është udhëzim politik drejtuar qeverisë kantonale, e cila tani duhet ta hartojë vetë tekstin ligjor — dhe ka afat rreth dy vjet për ta bërë atë.
Pse ishte kaq e ngushtë
Mocioni erdhi nga SVP-ja. Ai kaloi me votat e FDP-së dhe EDU-së, të cilave iu shtuan katër deputetë të EVP-së, katër të GLP-së dhe dy nga radhët e të Gjelbërve. Gjashtë deputetë të GLP-së abstenuan.
Kjo aritmetikë e shpjegon diferencën prej vetëm pesë votash. Nuk ishte bllok kundër blloku, ishte një koalicion i rastit që u mblodh rreth një teme.
Përkrahësit argumentuan se shkolla duhet të jetë hapësirë ku vajzat zhvillohen lirshëm dhe se, sipas tyre, “gratë dhe vajzat nuk janë njerëz të klasit të dytë”.
Nga ana e kundërt, SP-ja dhe të Gjelbërit e kritikuan ashpër vetë tonin e debatit. Deputetja socialdemokrate Mandy Abou Shoak deklaroi se grave myslimane po u mohohet mundësia të vendosin vetë për trupin dhe veshjen e tyre.
Pengesa që qëndron para tij
Këtu është pjesa që ka rëndësi praktike për prindërit. Drejtoresha e Arsimit e kantonit, Silvia Steiner, ka thënë se do të përgatisë një propozim në përputhje me kushtetutën, dhe ka theksuar se një ndalim është juridikisht më i mbrojtshëm për mësueset sesa për nxënëset.
Arsyeja nuk është politike, është gjyqësore. Në vitin 2015, Gjykata Federale e Zvicrës e rrëzoi një ndalim të ngjashëm për nxënëse, duke u mbështetur në lirinë fetare. Ai precedent qëndron ende sot.
Kjo do të thotë se teksti përfundimtar mund të dalë dukshëm më i ngushtë se mocioni i votuar — ose i kufizuar vetëm te personeli mësimor.
Hapi tjetër
SVP-ja tashmë po shqyrton nisjen e një iniciative popullore kantonale, e cila do ta zgjeronte ndalimin edhe në institucione të tjera publike. Nëse mblidhen nënshkrimet, çështja shkon në votim të përgjithshëm të qytetarëve të kantonit.
Për familjet shqiptare, këshilla është e thjeshtë dhe e qetë: mos merrni vendime për shkollën e fëmijëve bazuar në titujt e sotëm. Kur të vijë një rregull konkret, ai njoftohet nga drejtoria kantonale e arsimit dhe nga vetë shkolla, me afate të qarta.